رازى ذيل ماده اسطراغاليس همين اثرات را از قول جالينوس نقل مىنمايد ( الحاوى جلد 20 ص 81 ) ، به معنى جريرى است و نزد گياه‌شناسان اندلس به مخلب العقاب الابيض معروف است . . . ( جامع مفردات ج 3 114 ) . Code - 736 گزانگبين ( نام مان ) Astragalus adscendens Boiss Hausskn گياهى است بوته‌اى ، پايا به ارتفاع تا يك متر ، خاردار ، از خانواده Papilionaceae برگ‌ها كوچك ، بيضوى ، متقابل ، گل‌ها اغلب سفيدرنگ و پروانه‌آسا ، رشد گياه بيشتر در جهت افقى بوده و شاخه‌هاى آن به صورت كمانى و به موازات زمين و در شرايط مناسب در يك گياه ده ساله ممكن است به 5 / 1 متر برسد . گياه بومى ايران و معمولا در مناطق كوهستانى زاگرس از غرب اروميه تا زردكوه و سبزكوه بختيارى بخصوص در خوانسار و فريدن اصفهان و منطقه سميرم گسترش دارد . قسمت مورد مصرف درمانى آن نوعى ماده قندى يامان مىباشد كه در اثر فعاليت حشره‌اى بسيار كوچك با نام علمى Psylla cyamophila به طول حد اكثر 8 ميليمتر مىباشد و قطره آن از نيم ميليمتر تجاوز نمىكند بر روى سرشاخه‌ها و برگچه‌هاى جوان‌گون صورت مىگيرد . حشره در اواخر ارديبهشت‌ماه بر روى شاخه‌ها و ساقه‌هاى جوان ظاهر شده پس از جفت‌گيرى و تخم‌ريزى و بوجود آمدن حشرات كامل فعاليت حشره‌ها شروع مىشود و حشرات پس از فروبردن خرطوم خود بر روى برگچه‌ها و سرشاخه‌هاى جوان ماده سفيدرنگى كه همان ماده شيرين گزانگبين است از محل نيش خود به شكل مارپيچ خارج مىكنند برخى معتقدند كه مان يا گزانگبين از ركتوم حشره خارج مىشود به هر جهت در شهريورماه كه اوج فعاليت حشرات است در هر بوته 5 ساله به بالا هزاران حشره را مىتوان ديد معمولا در 15 تا بيستم مهرماه اين ماده قندى در صبح و يا نزديك غروب موقعى كه هوا خنك مىباشد توسط افراد محلى با وسيله دستى كه كمسيله ناميده مىشود از روى گياه جمع‌آورى مىگردد . از هر بوته 10 ساله حدود 150 تا 200 گرم گزانگبين به دست مىآيد كه آن را چندين بار الك مىنمايند تا نوع مرغوب و عارى از برگ و سرشاخه حاصل گردد . گزانگبين پايه اصلى شيرينى گز را تشكيل مىدهد كه اخيرا به علت گرانى به جاى آن از محصولى به نام بادكا كه از سيب‌زمينى تهيه مىشود استفاده مىنمايند . موارد مصرف آن در طب سنتى : پزشكان قديم تصور مىكرده‌اند كه گزنگبين شبنمى است كه بر درخت گز مىنشيند و مانند ترنجبين منعقد مىگردد حكيم مومن و صاحب مخزن ذيل ماده گزنگبين مىنويسد كه آن در اول گرم و در خشكى معتدل است ، دستگاه هاضمه و تنفس را تقويت نموده ، خشونت سينه را بر طرف و آن را نرم مىكند همچنين براى رفع سرفه ، تنگ‌نفس و نزله سودمند مىباشد . مقدار خوراك آن را تا 70 گرم دانسته‌اند ( تحفه 220 مخزن 481 ) .